Armaların Anlamları

[DavidBrown]

Yeni bir seri yapmaya karar verdim yine.

Bu konuda size imkan buldukça kulüplerin armalarının nasıl oluştuğunu ne anlama geldiğini açıklayacağım. Başlangıcın şerefine 3 taneyle başlıyorum.

1-Everton



1878 yılında Liverpool şehrinde "St.Domingo Football Club" adıyla kurulan ve 1 yıl sonra Kasım 1879'da "Everton Football Club" adını alan Everton'ın armasında ortada bulunan kule, Everton Tepesi (Everton Brow) olarak bilinen mevkiide, Netherfield Road isimli caddede bulunan, 1787 yılında inşa edilmiş ve "Prince Rupert's Tower" yada "The Roundhouse" olarak bilinen, 1800 lü yılların İngiltere'sinde ertesi sabah yargıç önüne çıkacak ağır suçlu olmayan kişileri yargıdan önceki gece hapsetmeye yarayan tarihi bir kule.. Kulenin sağ ve sol üst bölümünde yer alan şekiller defne yaprağı çelenkleri.. Sol ve sağda bulunan 18 ve 78 rakamları kulübün kuruluş tarihini yansıtırken, altta latince olarak yazan "Nil Satis Nisi Optimum" yazısı "Nothing but the best is good enough" anlamını taşıyor. Türkçe karşılığında cümle biraz düşük gibi dursa da "Sadece en iyi olan yeterince iyidir" anlamına gelmekte..

Armadaki "Prince Rupert's Tower"ın bugünkü hali de aşağıda..




2-Sevilla



14 Ekim 1905 tarihinde kurulan Sevilla'nın arması 1922 yılında dizayn edilmiş ve o tarihten bu yana kullanılıyor. 1905-1922 arasında, armanın sağ üst köşesinde yer alan SFC harflerinin oluşturduğu kombinasyon kullanılmış kulüp arması olarak. 1922 yılında sol üst köşedeki figür, futbol topu ve kulübün renkleri olan kırmızı beyaz çizgiler eklenmiş ve bugünkü halini almış arma. Sol üstte yer alan figürdeki üç kişi, Sevilla kentinin tarihteki koruyucu azizleri olarak kabul edilen Saint Isidoro, Saint Fernando ve Saint Leandro..

3-Liverpool



Liverpool'un arması günümüze değin birkaç kez revize edildi. Liverpool FC armasının ana temasını "Liver Bird" oluşturuyor. Uzun yıllar sadece "Liver Bird" arma olarak kullanılmış. "Liver Bird" 13.yüzyıldan bu yana Liverpool kentinin simgesi. Yarı karabatak (Cormorant), yarı kartal (Eagle), mitolojik bir kuş..

Armanın üst kısmında yer alan ve kulübün ünlü sloganı "You'll never walk alone" mottosunun yazdığı bölüm, 1982 yılında Liverpool'un stadı Anfield Road'da açılan ve kulübün dünya çapında başarılara imza atmasının temelindeki en önemli adam olan Bill Shankly'nin adının verildiği "Shankly Gates". En altta yer alan 1892 tarihi kulübün kuruluş yılını yansıtırken, amblemin sol ve sağında bulunan alevler de, 15 Nisan 1989'da Hillsborough'da hayatını kaybeden 96 Liverpool taraftarının anısına armaya eklenmiş.
Altta 1982 yılında açılan "Shankly Gates" ve hemen yanında Hillsborough'da hayatını kaybeden 96 Liverpool taraftarının isminin yazdığı anıt, onun da altında Kasım 1959-Temmuz 1974 yılları arasında Liverpool menajerliği yapan Bill Shankly..
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986

[canin cehenneme]

güzel bir konu hazırlıyorsun.. diğerlerinide sabırsızlıkla bekliyoruz +

[livestrong]

hocam Ts nin ambleminide bulursan helal

[DavidBrown]

Bak bu konuyu unutmuşum ben, arada kaynayıp gitmiş. Devam ettireyim bari.

4-Sampdoria



1891 yılında kurulan ve 1899'da futbol şubesini açan Sampierdarenese kulübü ile 1895 yılında kurulan Andrea Doria kulüplerinin 12 Ağustos 1946 tarihinde birleşerek oluşturdukları "Unione Calcio Sampdoria" kulübünün armasındaki kafa silüeti, İtalyanların "Baciccia" dedikleri, Cenova'lı insanlara hitab ederken kullanılan ve "Cenova'lı Denizci" yi simgeleyen bir silüet. Aslında Baciccia kelimesinin çıkış kaynağı 1639-1709 yılları arasında yaşamış Cenova'lı ressam Giovanni Battista Gaulli. Yani Baciccia kelimesi bir anlamda Giovanni Battista anlamına da geliyor. Bu tarihi kişilikten esinlenerek, Cenova'lılara hitab ederken "Baciccia" yada "Giovanni Battista" genellemesini yapıyor İtalyanlar. Ancak şunu net ifade edelim, armadaki silüet ressam Giovanni Battista Gaulli değil. Ondan yola çıkılarak oluşmuş, topluma yerleşmiş, Cenova'lı insanlara genel olarak söylenen "Baciccia" silüeti armadaki. Cenova bir liman şehri olduğu için de "Baciccia" bir denizci ile özdeşleştirilmiş tarihsel süreç içinde..

Armada bulunan ve Sampdoria formasında her daim kullanılan "Mavi-Beyaz-Kırmızı-Siyah" renkli bant ise, 1946 yılında birleşerek Sampdoria'yı oluşturan Andrea Doria ve Sampierdarenese kulüplerinin renkleri. Sampierdarenese kırmızı-siyah, Andrea Doria ise mavi-beyaz renklere sahipmiş..

Anlaşılan o ki, Andrea Doria daha büyük ve birleşmenin baskın unsurunu oluşturan kulüpmüş ki, renklerde onun renkleri baskın olmuş. Zaten taraftarlar da kulübe kısaca "Doria" diyorlar ve tezahüratlarını hep "Doria" kelimesi üzerinde yoğunlaştırıyorlar..

Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986


5- Ajax



Tam adı "Amsterdamsche Football Club Ajax" olan ve 18 Mart 1900 tarihinde kurulan Ajax'ın arması kuruluşundan bu yana birkaç kez değişikliğe uğramış. Kulübün arması, kuruluşundan 1928 yılına kadar Ajax forması giyen bir futbolcu figürüymüş. Daha sonra 1928 yılında yukarıda sol tarafta bulunan arma kullanılmaya başlanmış. Armadaki kişi Yunan mitolojisinin kahramanlarından "Ajax". Telamon ve Periboea'nın oğlu ve Salamis Kralı olarak geçen mitolojik bir kişilik. Yaklaşık 62 yıl bu arma kullanıldıktan sonra, 1990 yılında eski armanın çok karışık ve zor dizayn edilebilir olması neden olarak gösterilerek yukarıda sağ tarafta bulunan arma oluşturulmuş. 1990 yılından itibaren bu arma kullanılmaya başlanmış. Yeni armanın en önemli özelliği, mitolojik kahraman Ajax'ın başını 11 çizgi oluşturuyor ve bu 11 çizgi, 11 Ajax futbolcusunu temsil ediyor..


6- Corinthians Paulista


1910 yılında kurulan ve Flamengo'dan sonra Brezilya'nın en çok taraftarı olan kulübü olarak bilinen Corinthians'ın arması kuruluşundan itibaren birkaç kez değişikliğe uğramış. 1914 yılına kadar sadece C ve P harflerinden oluşan bir kombinasyon arma olarak kullanılmış. 1914'ten 1940'a kadar yukarıda görünen nihai armanın kürekler ve gemici çapası olmayan hali kullanılmış. 1940 yılında da arma son haline kavuşmuş. Armanın iç kısmında bulunan bayrak, hem Corinthians'ın siyah-beyaz olan renklerini yansıtıyor hem de Sao Paolo Eyaletinin "Eyalet Bayrağı". Arka fondaki kürekler ve gemici çapası ise, Brezilyada pek çok kulübün kuruluşunda ilk olarak faaliyet gösterilen ve geleneksel bir spor dalı olan kürek sporunu simgeliyor...

7- West Ham United FC



1895 yılında "Thames Ironworks and Shipbuilding Company Limited" isimli bir gemi yapım firmasının, Thames nehri kıyısındaki gemi yapım tersanesinde çalışan işçileri tarafından "Thames Ironworks Football Club" adıyla kurulan, 5 Temmuz 1900 tarihinde ise "West Ham United Football Club" adını alan bu Londra kulübünün arması tarihi boyunca 3 kez değişikliğe uğramış. West Ham arması kuruluştan 1904 yılına kadar birbirine çapraz şekilde duran 2 adet çekiçmiş. 1904'ten 1996'ya kadar aşağıda görünen arma kullanılmış. Armada yine birbirine çapraz şekilde duran 2 adet çekiç bulunurken, bunların arkasına bir yapı eklenmiş. Armadaki bu yapı West Ham'ın stadına giden "Green Street" isimli caddenin üzerinde bulunan ve İngiltere Kralı 8.Henry'nin ikinci eşi olan Anne Boleyn'den ismini alan "Boleyn Castle" olarak bilinen kale. Stad yolu üzerinde bulunan yerel bir yapı olduğu için armaya konulmuş. 1996'dan bugüne kadar da yukarıda görünen nihai arma kullanılmış. Eski armayla anlam olarak hiçbir farkı olmayan son armada, sadece kale ve çekiçlerin dizaynlarında küçük değişiklikler yapılmış...
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986






Yarın: Atalanta, Sao Paulo, Benfica ve Olympiakos...

[ysunshine]

Deniz Sampdoria'nın amblemi çıkmamış.

bu arada Juve ve Fenerbahçe'yi bekliyoruz

[DavidBrown]

Orjinal Mesaj Sahibi ysunshine

Deniz Sampdoria'nın amblemi çıkmamış.

bu arada Juve ve Fenerbahçe'yi bekliyoruz

Harbiden çıkmamış. Düzelttim. En yakın zamanda onlar da gelecek

[DavidBrown]

8- Atalanta



1907 yılında Bergamo kentinde kurulan ve tam adı "Atalanta Bergamasca Calcio SpA" olan bu İtalyan kulübünün adı da, arması da Yunan Mitolojik kahramanlarından biri olan "Atalanta" dan geliyor. Yunan mitolojisinden kendine isim yada arma seçen kulüp çok futbol dünyasında ancak Atalanta'nın ki biraz değişik sayılabilir çünkü kulübün kendisine isim ve arma olarak seçtiği bu mitolojik kahraman bir "kadın". Efsaneye göre Atalanta'nın babası Lasius, eşi Atalanta'ya hamileyken bir erkek çocuğu olmasını çok istiyormuş. E ultrason falan yok tabi o zamanlar. Erkek çocuk beklerken kız çocuk doğunca dellenen Lasius, almış bebeği ve bırakmış ormana. "İstemem ben kız evlat" diyerekten. Bu durumu yukarıdan izleyen Doğa Tanrıçası Artemis, Atalanta'yı emzirmesi için bir dişi ayı görevlendirmiş ve o dişi ayının emzirdiği Atalanta kızımız, büyüyünce çok iyi bir atlet, felaket bir avcı ve dillere destan güzellikte de bir hatun oluvermiş. İşte Atalanta Bergamo kulübü de kendine isim ve arma olarak bu Atalanta'yı seçmiş. Her ne kadar mitolojik de olsa, bir kadını isim ve arma olarak seçmek oldukça cesaret işi.. Bizde olsa neler olurdu acaba ? "Kösem Sultan Spor Kulübü" gibi misal.. Gerçi bu gözler "Ayşe Abla Spor Kulübü" diye bir kulüp de gördü bu memlekette...

9- Sao Paulo



25 Ocak 1930 tarihinde kurulan ve tam adı "Sao Paulo Futebol Clube" olan bu Brezilya kulübünün arması aslında öyle çok derin anlamlar içermiyor. SPFC harfleri kulübün tam adının ilk harflerini belirtirken, alttaki kırmızı-beyaz-siyah olan bölüm kulübün renklerini gösteriyor. Armanın en kayda değer anlam taşıyan bölümü ise üstteki yıldızlar. 2 tane sarı, 3 tane de kırmızı yıldız var. Sarı yıldızlar, 1952 Helsinki ve 1956 Melbourne olimpiyatlarında üç adım atlamada dünya rekoru kırarak 2 kez olimpiyat şampiyonu olan Sao Paulo kulübü sporcusu Adhemar da Silva'nın kazandığı 2 altın madalyayı simgelerken, kırmızı yıldızlar ise Sao Paulo kulübünün futbolda kazandığı 3 kıtalararası şampiyonluğu (1992 ve 1993 Intercontinental, 2005 Fifa Club World Cup) simgeliyor...
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986

10- Benfica



28 Şubat 1904 tarihinde kurulan “Grupo Sport Lisboa” kulübü ile 1906 yılında kurulan “Grupo Sport Benfica” kulüplerinin 1908 Eylül’ünde birleşmesiyle oluşan “Sport Lisboa e Benfica” kulübü, kuruluş tarihi olarak birleşmeyi oluşturan iki kulüpten biri olan “Grupo Sport Lisboa”nın kuruluş tarihini kabul ediyor. Aşağıda bu iki kulübün armaları var. Benfica’nın bugünkü arması da bu iki armanın karışımından oluşuyor. Armanın üstündeki kartal kulübün simgesi. Öndeki SLB harfleri kulübün tam adının baş harflerini yansıtıyor. Bunun arkasındaki yuvarlak nesne bir bisiklet tekerleği. Birleşmeyi oluşturan kulüplerden “Grupo Sport Benfica”nın ilk faaliyet gösterdiği spor dalıymış bisiklet. O yüzden armalarına yansıtmışlar bu durumu. Latince “E Pluribus Unum” yazısının yazdığı şeritteki yeşil-kırmızı zemin Portekiz’in milli renklerini simgelerken, söz konusu yazının tam Türkçe karşılığı “Çoktan Tek” gibi, biraz anlamsız bir cümleye tekabül ediyor. ABD’nin simgesi Kartal’ın ağzında tuttuğu şeritte de yazan bu ibare “çokluktan oluşan teklik” yada “hepsinin içinde tek” yani “seçilmiş” anlamını vermek için kullanılıyor. Benfica arması sevdiğimiz bir armadır. Hikayesi de böyleyken böyledir…
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986



11- Olympiakos



Öyle çok esrarengiz ve komplike bir anlamı yok aslında Olympiakos armasının ama sevdiğim ve beğendiğim bir armadır. Yazayım dedim. Öncelikle isimden başlayalım. Olympiakos 10 Mart 1925'te "Piraeus Football Club" ve "Piraeus Fan Club" isimli iki futbol kulübünün birleşmesiyle kurulmuş. İsim olarak Yunan Kültürünün en önemli alamet-i farikalarından olan "Olimpiyat Oyunlarından" esinlenerek Olympiakos ismini seçmişler ve kulübün tam adını "Olympiakos Club of Fans of Piraeus" şeklinde oluşturmuşlar. İsim Olimpiyatlardan esinlenerek konunca, arma da buna uymuş tabii. Armadaki kafa silüeti, olimpiyat ruhunun özelliklerini (neymiş efendim bunlar; tutku, atletik güç, soyluluk, asalet,gurur, zafer vesaire vesaire) bünyesinde barındıran genç bir Olimpiyat sporcusu. Başındaki hadise de, yine Yunan mitolojisinde seçkinlik, yücelik gibi anlamlar taşıyan "defne yaprakları"nın oluşturduğu bir tac...

Yarın: Lazio, Juventus, Anderlecht, Colo-Colo ve CD Guadalajara(Chivas)

[ysunshine]

eline sağlık Deniz

Atalanta'nın hikayesi Kahpe Bizans'a benzemiş biraz

[DavidBrown]

12- Lazio



9 Ocak 1900 tarihinde, İtalyan ordusunda görev yapan Luigi Bigiarelli tarafından kurulan Lazio'nun renkleri, olimpiyatların doğduğu yer olan Yunanistan'dan esinlenerek mavi-beyaz seçilmiş. Arma olarak ise, herhalde Luigi Bigiarelli'nin ordu mensubu bir İtalyan olmasından dolayı, eski Roma İmparatorluğu ordusunun simgesi olan ve "aquila" olarak adlandırılan "Kartal" arma olarak benimsenmiş. Kartal, antik Roma'da "güç timsali" olarak kabul edilirmiş ve Roma Ordusu nerede savaşa gitse, en önde bir sırık üzerinde kartal heykeli taşınırmış. Cnbc-e'deki "Rome" isimli dizide de bolca görmüştük bu durumu. Armadaki "S.S." harfleri de kulübün tam adını simgeliyormuş; "Societa Sportiva Lazio". Armanın bütün esbab-ı mucibesi bundan ibaretmiş...

13- Juventus



Aslında üstünde çok şey yazılacak bir amblem değil Juventus'unki. Juventus'un amblemi 1920'den bu yana çok sayıda çeşitli küçük değişikliğe uğramış. Amblemin son versiyonu 2004-2005 sezonundan önce yerini aldı. Günümüzde, takımın amblemi siyah beyaz oval bir kalkan şeklindedir. Bu şekil ikisi beyaz üçü siyah olmak üzere beş dikey sütuna bölünmüş durumdadır. Bu şeklin içinde beyaz renkle altında altın rengi oval bir çizgiye oturacak şekilde kulübün ismi yazılıdır. Aşağı tarafta şahlanmış bir boğanın beyaz renkteki silueti siyah bir kalkan şeklinin üstüne oturtulmuştur; şahlanan boğa Torino şehrinin simgesidir. Ki zaten Torino takımının ambleminde de bulunur. Ayrıca Juventus Latincede "gençlik" anlamına geliyormuş. Juve'yle ilgili ileride bir konuda ilginç bir kaç hikaye anlatacağım zaten.
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986

14- Anderlecht



27 Mayıs 1908 tarihinde kurulan, tam adı "Royal Sporting Club Anderlecht" olan ve Anderlecht'in armasına baktığımızda öncelikle latince "Mens Sana In Corpore Sano" mottosu gözümüze çarpıyor. Bu mottonun İngilizce tercümesi "a healthy mind in a healthy body" cümlesine denk geliyor. Yani bizdeki karşılığıyla "sağlam kafa sağlam vücutta bulunur". Bir spor kulübü arması için anlamlı bir motto gibi dursa da, yine de biraz komik kaçıyor bize göre. Mottonun altındaki el sallayan insan figürü ise, Belçika'nın başkenti Brüksel'e bağlı 19 belediyeden biri olan Anderlecht Belediyesinin arması. SCA harfleri "Sporting Club Anderlecht" kelimelerinin baş harflerini, üstteki kraliyet tacı da kulübün ismindeki "Royal" kelimesini ifade ediyor. Tacın her iki yanındaki iki bayrak Belçika bayrağı, onların altındaki mor-beyaz şeritler de kulübün renklerini ifade ediyor...

15- Colo-Colo



Şili'nin, ismini çok sevdiğimiz başkenti Santiago'da, 19 Nisan 1925'de kurulan Colo-Colo kulübünün öncelikle tam adını yazalım; "Corporacion Club Social y Deportivo Colo-Colo". İsim azametli bir kere herşeyden önce. Peki armadaki abimiz kim ? Armadaki abimiz bir Mapuçe. Mapuçeler orta ve güney Şili ile Arjantin'in bir bölümünde yaşamış, halen de varlıklarını sürdüren, o bölgenin gerçek kızılderili sakinleri. Mapuçe "Toprağın İnsanı" anlamına geliyormuş. İspanyollar Güney Amerika kıtasına doluşmaya başladıklarında, topraklarını korumak için 1536 yılında başlayan ve çok uzun yıllar boyunca devam eden "Arauco Savaşı"na imza atmışlar Mapuçeler. Ve oldukça cesur, akıllı, asla teslim olmayan yapılarıyla da İspanyollara karşı o savaşı kaybetmemişler. Bugün, kimi kaynaklarda 500.000, kimi kaynaklarda 900.000 olduğu iddia edilen nüfuslarıyla hala Şili'de varlıklarını devam ettiriyorlar. Herhalde alayı Colo-Colo taraftarıdır desek, yanlış konuşmuş olmayız. Velhasıl Colo-Colo'nun arması olabildiğince yerli, olabildiğince de tarihi.. Hikayesi de böyle...

16- CD Guadalajara(Chivas)




Amerika kıtasında oynanan futbolu düşündüğümüzde, elbette aklımıza iki tane ülke geliyor anında; Brezilya ve Arjantin. Bunların gelmesi de oldukça doğal. Dünya futbolunda bu iki ülkenin esamesi okunuyor çünkü o kıtadan. Ancak olaya "arma anlamı" açısından bakılınca, özellikle Arjantin'in, o deli dolu futbol ülkesinin kulüplerinin son derece basit armalara sahip olduğunu görüyoruz. Hemen hemen bütün Arjantin kulüplerinin armaları kulüp isimlerinin baş harflerinden oluşuyor. CABJ, CARP, CAVS gibi. Böylesine çılgın bir futbol ülkesinden, çok daha komplike, çok daha gösterişli armalar bekliyor insan. Neyse. Ne diyorduk, Amerika kıtası deyince, futbol anlamında akla gelen iki ülke Brezilya ve Arjantin. Ama o kıta, sadece bu ikisinden teşekkül etmiyor elbette. Kıtanın en büyük ülkelerinden biri, 106 milyon nüfusuyla Meksika. Ve Meksika'nın en büyük 2 takımından biri de "Club Deportivo Guadalajara" (Diğeri de başkent Mexico City'den Club de Futbol América). Club Deportivo Guadalajara'nın en ilginç özelliği, kendi ülkesinde de, uluslararası alanda da gerçek ismiyle değil, lakabıyla daha çok anılması. "Las Chivas" bu kulübün lakabı. "Keçiler" anlamına geliyor. Kulüp bu lakapla öylesine özdeşleşmiş ki, kulübün resmi internet sitesinin adresi bile bu lakaptan oluşuyor. Chivas 11 şampiyonlukla ülkedeki en çok şampiyonluk kazanan kulüp. Meksika'nın ikinci büyük kenti olan Guadalajara'da, 8 Mayıs 1906'da kurulan Chivas kulübü, sadece ülkesinin sınırları içinde değil, çok sayıda Meksikalının yaşadığı Amerika Birleşik Devletleri'nin California eyaletinde de oldukça popüler. Çünkü California'da kurulmuş olan ve halen Major League Soccer'da mücadele eden "Chivas USA" adında bir takım da mevcut. Club Deportivo Guadalajara'nın, yani nam-ı diğer Chivas'ın armasının üst bölümünde yer alan şekil, Guadalajara kentinin ve aynı zamanda bu kentin de içinde bulunduğu "Jalisco" eyaletinin arması. Yani kentle eyaletin armaları küçük değişiklikler haricinde aynı ve Chivas'ın armasının da ana temasını oluşturuyor. Kırmızı-beyaz çizgiler ve onu çevreleyen, üzerinde kulübün adının yazdığı mavi daire kulübün renklerini sembolize ediyor. Armanın alt kısmında bulunan 11 yıldız ise, Chivas'ın kazandığı 11 lig şampiyonluğunu simgeliyor...
Kaynak: Wardom http://www.wardom.org/showthread.php?t=290986

Yarın: Norwich City FC, Cruzeiro EC, Bristol Rovers FC

[karahan09]

türk tkmlarınıda beklerız tskler

[boca1907]

Öncelikle selamlar…Davidbrown nickli arkadaşa bişey sormak istiyorum… Dostum yazına başlarken “Yeni bir seri yapmaya karar verdim yine.” Demişsin ya..Bu seriyi sen mi yaptın gerçekten? Onu bi söylesene bana sen…

Ya sence bu yaptığın ayıp değil mi? Buradaki amblem anlamlarının hemen hepsi http://kingsantillana.blogspot.com/ blogundan alınmış.2008'in başında orda yazılmaya başlnmış.Cümleleri bile değiştirmemişsin.Birebir kopyala, yapıştır. Bi de gelip buraya utanmadan “bi seri başlatıyorum yine” tarzı bilmişlik taslarcasına, ukalaca bir giriş yapmışsın.

O blogun sahibini tanımam etmem,sadece blogları çok fazla takip ederim, o blog da sevdiğim bir blogdur.Adam belli ki araştırmış ,etmiş belki de çoğu onun kendi bilgisi…Emek harcamış… Sen burada terbiyesizlik yapıp kendi bilginmiş gibi millete hava atıyosun... Ayıp…