Windows'tan Pardus'a geçiş | Wardom Bilginin Adresi, Forum ve Bilgisayar Güvenliği

Windows'tan Pardus'a geçiş

Vicarious

Forum Ustası
Bu yazı bilgisayar kullanmaya Windows ile başlamış olan ve uzun süreler Windows üzerinde çalışan kişilerin Pardus'a geçişlerini kolaylaştırmak için hazırlanmıştır.

Linux nedir ?

Linux'un simgesi Tux


Bugün birçok kullanıcı Windows kullanarak bilgisayarla tanıştı ve bilgisayar denilince akıllara Windows geldi. Halbuki Linux, uluslararası bir gönüllü ordusu tarafından 1991 yılından bugüne geliştirilmeye devam edilmekte ve sunucu piyasasında büyük ticari başarılara da imza atmaktadır.

Linux, Finlandiyalı bir üniversite öğrencisi olan Linus Torvalds tarafından, daha eski işletim sistemlerinden birisi olan UNIX'ten esinlenerek 1991 yılında geliştirilmeye başlanmış bir işletim sitemi çekirdeğidir. Linus halen çekirdek geliştirme ekibindedir.

Linus, bilgisayarının donanımlarını daha iyi kullanabilmek için bugün Çekirdek (Kernel) adıyla bildiğimiz Linux adında bir program yazdı, daha sonra bu çekirdeği kullanışlı hale getiren pek çok uygulama (özgür yazılımlar) gönüllüler tarafından bu çekirdek ile çalışabilecek hale getirilerek bir işletim sistemi oluşturuldu.

Linux çekirdeği, birçok donanıma destek veren, bilgisayar ile asıl iletişimi sağlayan, işletim sisteminin temel parçasıdır. Ancak bu çekirdek tek başına bir işletim sistemi olarak düşünülemez. Linux'u masaüstünde kullanılabilir hale getiren, çekirdek etrafında toplanmış özgür yazılımlar topluluğudur.

İşte bu Linux çekirdeği ve diğer özgür yazılımları bir araya getirerek kullanıcılar tarafından kolayca kurulup kullanılabilen bir işletim sistemi haline getiren, Pardus gibi çeşitli Linux dağıtımlarıdır. Günümüzde farklı ihtiyaçlara yönelik irili ufaklı çok sayıda Linux dağıtımı vardır. Tüm bu sistemler, Linux çekirdeğini kullandıkları için Linux olarak adlandırılırlar.

Kullanıcılar için Linux dağıtımlarının asıl görünen yüzü, dağıtımın kullandığı masaüstü ortamıdır. Masaüstü ortamı bilgisayarların grafiksel arayüzle kullanılmasını sağlayan, bir pencere yöneticisini ve çeşitli masaüstü uygulamalarını barındıran bilgisayar yazılımlarına verilen addır. Linux için yazılmış KDE, Gnome, Xfce gibi farklı zeveklere ve ihtiyaçlara hitap eden çeşitli masaüstü ortamları bulunmaktadır.


Pardus nedir?

Pardus, TÜBİTAK-UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) bünyesinde yürütülen, Linux tabanlı bir işletim sistemi geliştirme projesidir. Pardus sisteminde;

* Linux Çekirdeği
* KDE masaüstü ortamı
* Yaygın kullanılan diğer bazı özgür yazılımlar
* Pardus teknolojileri yer almaktadır.

KDE masasütü ortamı, Windows'un asıl görünen yüzü olan pencere sistemi ve masaüstü uygulamalarının Pardus'taki karşılığı niteliğindedir. Pardus'ta istenirse KDE yerine ondan daha az sistem kaynağı tüketen, daha basit ve hızlı Xfce, E17, Lxde masaüstü ortamları da paket depoları üzerinden indirilip kullanılabilir. Ancak KDE, içinde barındırdığı uygulamaların çeşitliliği ve sağladığı Pardus sistem bütünlüğü nedeniyle diğer masaüstü ortamlarına göre daha gelişmiş özellikler ve kullanım ortamı sunmaktadır.

Pardus'u diğer Linux dağıtımlarından ayıran temel bileşenleri özgün Pardus Projeleri'dir. Bunlar, Pardus geliştirici ekibi tarafından geliştirilmiştir ve paket yönetimi, çeşitli sistem yönetimi amaçlı uygulama ve teknolojilerdir.

Özgür Yazılım nedir?

Özgür Yazılım (Free Software) kavramı, kullanıcıların, yazılımı çalıştırma, kopyalama, dağıtma, üzerinde çalışma, değiştirme ve geliştirme özgürlükleriyle ilgili bir kavramdır. Yani özgür yazılım ile kastedilen özgürlük, kullanım hakları ile ilgilidir, ekonomik boyutu ile ilgili değil. Özgür yazılımlar çoğunlukla ücretsiz olsalar da ücretsiz olmak zorunda değildirler yani Özgür Yazılım, Bedava Yazılım demek değildir.

Özgür yazılım, öncelikle kullanıcısına ardından da üreticisine çeşitli seviyelerde özgürlük sağlar. Bunları sıralarsak :

* Kullanım Özgürlüğü: Bir özgür yazılımı, istediğiniz yerde istediğiniz şekilde kullanmakta özgürsünüz.

* İnceleme Özgürlüğü: Bir özgür yazılımın nasıl işlediğini istediğiniz gibi inceleyip, isterseniz yazılma amacının dışındaki bir ihtiyacınıza uyarlayabilirsiniz. Doğal olarak bunun için kaynak kodların erişilmesine ihtiyaç var.

* Dağıtım Özgürlüğü: Bir özgür yazılımı, istediğiniz şekilde dağıtabilir ve başkalarıyla paylaşabilirsiniz. Bu özgürlüğün içinde ilgili yazılımı satıp para kazanmak da dahildir.

* Değiştirme Özgürlüğü: Bir özgür yazılımın kodlarını istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Üstelik yaptığınız bu değişiklikleri, başkalarıyla istediğiniz gibi paylaşabilirsiniz (kaynak).

Özgür Yazılım (Free Software), çoğu zaman Açık Kaynak Kodlu Yazılım (Open Source Software) ile karıştırılıyor. Bütün özgür yazılımlar açık kaynak kodludur ama bütün açık kaynak kodlu yazılımlar özgür yazılım olmayabilir.

Windows'da bulunan araç ve özelliklerin Pardus'taki karşılıkları

Bu bölümde ilk defa Pardus kullanacak bir Windows kullanıcısının alışkanlıklarından yola çıkarak kısa ve teknik bilgi içermeyen bir bilgilendirme ve doğru yönlendirme yapmak hedeflenmiştir.

Masaüstü: Plasma Çalışma Ortamı

Pardus öntanımlı masaüstü olarak KDE kullanmaktadır. Pardus 2009'da KDE4 ile birlikte masaüstü kavramı yerini Plasma çalışma ortamına bırakmıştır. Plasma masaüstünde ev dizini içerisindeki "Masaüstü" dizini içeriği "Dizin Görünümü" adlı bir plasma programcığı ile masaüstünde görüntülenir.

Pardus 2008 ve önceki sürümlerde kullanılan KDE3 masaüstü ortamı Windows ile hemen hemen aynıdır. KDE3 masaüstü ortamında masaüstündeki dosyalar kullanıcının ev dizini içerisindeki Desktop dizininde tutulur.

Ayrıca Windows'tan farklı olarak birden çok sanal masaüstü kullanılabilir, Pardus panelindeki "Sayfalayıcı" ile sanal masaüstleri arasında geçiş yapılabilir.

Görev Çubuğu: Panel
Windows'taki Görev Çubuğu'nun Pardus'taki karşılığı Paneldir. Pardus 2009 sürümü ile birlikte kullanılan panel aslında Plasma Çalışma Ortamı'nın bir parçasıdır. Paneldeki her bir eleman, panele eklenip çıkarılabilen birer programcıktır. Panelin sağ başında bulunan düğmeyi kullanarak panele programcık ekleyip çıkarabilir ve panele ilişkin her türlü ayarlamayı yapabilirsiniz.



Başlat menüsü: Uygulama Başlatma menüsü


Windows'taki Başlat menüsünün Pardus'taki karşılığı Uygulama Başlatma Menüsüdür ve genellikle Pardus menüsü olarak bahsedilir. Pardus'ta öntanımlı menü düzeninden farklı Kickoff ya da Lancelot menü biçimlerini de kullanabilirsiniz; Panel kilidi açıkken uygulama başlatma menüsüne sağ tıklayarak Kickoff menü biçimine geçelebilir, panele "Lancelot Uygulama Çağırıcı" programcığını ekleyerek Lancelot menü biçimini kullanabilirsiniz.

Bilgisayarım: Sistem Bilgileri


Windows'daki Bilgisayarım simgesinin işlevsel olarak Pardus'ta tam bir karşılığı yoktur ancak bu işleve en yakın servis Pardus menüsündeki Sistem Bilgileri aracıdır. Bu araç ile sisteminizin genel durumunu ve depolama aygıtlarının kullanım oranlarını görebileceğiniz gibi bu aygıtlara ve ağ komşularına kısa yoldan ulaşmanızı da sağlar.

Sistem Bilgilerini açtığınızda depolama aygıtlarının Windows'tan farklı olarak adlandırıldığını göreceksiniz. Bunun nedeni Linux'un aygıt ve ortamları kullanma yönteminin farklı olmasıdır. Farklı olan sadece adlandırma da değildir, program kurulumları ve sistemin çalışması da Windows'dan farklı olduğundan Windows'da alıştığınız tüm dosyalama organizasyonunu unutarak yeni bir sistemi öğrenmeye hazır olmalısınız. Ayrıntılı bilgi için Dosyalama sistemi başlığını inceleyiniz.

Bu araca, Kickoff menü biçimindeyken Pardus > Bilgisayar > Sistem Bilgileri yolu üzerinden ulaşabilirsiniz.


Belgelerim: Ev dizini

Windows'daki Belgelerim'in karşılığı Pardus'da Ev dizini 'dir. Her kullanıcının ev dizini /home dizini altında ayrı bir dizin olarak bulunur ve her kullanıcı sadece kendi ev dizinine yazma yetkisine sahiptir. Kullanıcı ev dizini, kullanıcının tüm belgelerini kaydedebileceği bir alan olarak kullanılabilir. Müzik, resim ve video dosyaları istenirse /home/kullanıcı adı/Belgeler dizini içinde yer alan "Müzik", "Resimler", "Videolar" klasörlerine yerleştirilebilir.

Kullanıcı ev dizini Windows'taki Belgelerim dizininden farklı olarak aynı zamanda kullanıcı ayar dosyalarının da barındırıldığı bir dizindir (Windows'taki Document and Settings dizininin karşılığı gibidir). Kullanıcının, çeşitli programlarda yaptığı ayarlamalar, özelleştirmeler kullanıcı ev dizini altında yer alan gizli klasörlerde tutulmaktadır.


Windows Gezgini: Dolphin

Dosya sisteminde gezinti için KDE masaüstünde öntanımlı olarak Dolphin dosya yöneticisi kullanılmaktadır. Pardus 2008 ve önceki sürümlerin ön tanımlı dosya yöneticisi olan Konqueror'da Pardus 2009'da ikinci bir seçenek olarak kullanılabilmektedir.


Denetim Masası: Sistem Ayarları
Sistem Ayarları




Windows'ta kullandığımız Denetim Masası'nın karşılığı Pardus'ta Sistem Ayarları'dır. Dil ve erişebilirlik ayarları, kullanıcı hesapları, fare/klavye gibi donanımların ayarlanması, masaüstü simgelerinden açılış ekranına kadar görünüm özelliklerinin değiştirilmesi gibi aklınıza gelebilecek her türlü ayarlama işlemleri buradaki uygulamalar ile gerçekleştirilmektedir.

Sistem Ayarları, KDE4'ün System Settings programına, Pardus'a özgü yönetim araçlarının eklenmesiyle oluşmuştur.

Program Ekle/Kaldır: Paket Yöneticisi
Paket Yöneticisi




Windows'taki Program Ekle Kaldır'ın karşılığı ise Paket Yöneticisi'dir. Windows'taki Program Ekle/Kaldır aracı, adının aksine program ekleme işlemi için pek kullanılmaz buna karşın Pardus Paket Yöneticisi, çeşitli yazılımların İnternetten indirilip yüklenilmesini sağlayan bir yazılım ekleme/kaldırma merkezidir. Paket Yöneticisi, program ekleme/kaldırma işleminin yanı sıra, Pardus'taki tüm masaüstü uygulamalarından Linux Çekirdeği'ne kadar tüm bileşenlerin iki tıkla güncellenebilmesine imkân vermektedir.

Pardus geliştiricileri Linux'ta çalışabilen ve masaüstü sistemlerinde en çok kullanılan programları Pardus sistemine uygun hale getirerek paketlemekte ve yeni sürümleri takip etmektedirler, paketlenen programlar da yapılan test işlemlerinden sonra Pardus depolarına alınmaktadır. Bu paketleme sistemi özgün bir Pardus projesi olan PİSİ projesi ile yürütülür.

Pardus'ta program kurma ile ilgili daha geniş bilgi için Pardus'ta yazılım kurma sayfasını inceleyiniz.

Windows'ta sıkça kullanılan bazı programların Pardus'taki karşılıklarını öğrenmek için Windows'ta kullanılan bazı programların Pardus eşdeğerleri başlığına bakınız.

Yazıcı ve Fakslar: Yazıcı Yapılandırması ve CUPS

Windows'daki Yazıcı ve Fakslar bölümünün Pardus'daki karşılığı Sistem Ayarları arayüzündeki Yazıcı Yapılandırması modülüdür. Pardus, 2008 sürümünden itibaren yazıcıları otomatik tanıma özelliğine kavuşmuştur, ancak yine de yazıcınıza ait özel ayarları yapmak veya otomatik tanınmayan yazıcıları kullanabilmek için Yazıcı kurulumu başlığını incelemelisiniz.

Linux sistemler yazdırma işlemleri için CUPS yazılımını kullanmaktadır. CUPS sayesinde yazıcılar yerel ağdan da kullanılabilmektedir. Cups ayarlarına ulaşmak için internet tarayıcınızdan http://localhost:631 adresini açmalısınız.

Görev Yöneticisi: Sistem İzleyici

Windows'ta, çalışmakta olan programların listelenmesi, istenilen bir programın sonlandırılıması gibi amaçlar için kullanılan Görev Yöneticisi'nin Pardus'taki karşılığı Sistem İzleyici'dir. Ctrl + Esc tuş bileşimi kullanılarak Sistem İzleyici'nin Sistem Süreçleri bölümüne ulaşılabilir. Ayrıca program sonlandırmak için Sistem İzleyici'yi hiç açmadan "Ctrl + Alt + Esc" tuş bileşimi kullanılarak ortaya çıkan kuru kafa kullanılabilir. Kuru kafa ile herhangi bir pencereye tıklandığında o program anında sonladırılmaktadır.

Ağ Komşuları: Samba ve Samba payları

Windows'daki Ağ komşuları ile bir Windows ağındaki bilgisayarlara ulaşmak mümkün oluyor ancak Linux sistemler doğal olarak Windows ağ protokollerini desteklemediğinden bunun için ekstra bir yazılım olan Samba kullanılıyor. Samba sayesinde Linux sistemler yerel ağdaki Windows sisitemler tarafından sanki Windows çalışıyormuş gibi algılanıyor. Samba, Windows ağ protokollerinin tüm özelliklerini kullanabilmekte, dosya ve yazıcı paylaşımı imkanı vermektedir.

Samba ayarları Sistem Ayarları arayüzünde Gelişmiş sekmesi alında mevcuttur ve bir servis olarak istenildiği zaman Servis Yöneticisi'nden çalıştırılıp durdurulabilmektedir. Samba servisi ağınıza uygun şekilde yapılandırıldıysa ve çalışıyorsa Ağ komşularına ulaşmak için Konqueror'da smb:// adresini görüntülemeniz yeterlidir.

Anti-Virüs yazılımı

Virüsler de diğer Windows programları gibi Linux sistemlerde çalışmazlar/çalıştırılamazlar. Linux için yazılmış olan birkaç virüsün de en başta Linux'un teknik yapısından olmak üzere çeşitli teknik nedenlerle sistemler arasında yayılarak çoğalması mümkün değildir. Bu nedenle masaüstü Linux sistemleri korumak için Anti-Virüs yazılımlarına ihtiyaç yoktur. Kısacası virüs konusunu unutabilirsiniz, bu konuda endişelenmenize gerek yoktur.

Ancak Windows virüslerinin yayılmasını önlemek için sunucu Linux sistemlerde antivirüs yazılımları kullanılmaktadır. Bu amaçla en yaygın kullanılan yazılım ClamAV'dır. Pardus 2009 sürümlerinde ClamAV'ı grafik ortamda kullanabilmek için ClamTk paketini Paket Yöneticisi üzerinden kurabilirsiniz.

Daha geniş bilgi için Pardus ve Virüsler maddesine bakabilirsiniz.

Güvenlik Duvarı
Windows sistemlerde kullanılan güvenlik duvarı uygulamasının Pardus'daki karşılığı Pardus Güvenlik Duvarı Yöneticisi'dir. Bu araca, Sistem Ayarları arayüzü üzerinden ulaşılabilirsiniz.

Dosyalama sistemi

Pardus'ta Windows'ta olduğu gibi C: ya da D: gibi sabit disk bölümleri bulacağınızı sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Zira Pardus'ta diğer Linux dağıtımlarında olduğu gibi tüm dosya ve dizinler "/" işaretiyle gösterilen kök dizinden (root dizini) başlar. Sabit disk bölümlerine kök dizin içinde yer alan mnt dizini üzerinden erişilir. Sabit disk bölümleri Windows'taki gibi C: ya da D: gibi harfler ile değil sda1, sda2 gibi isimler ile adlandırılır. CD-Rom, USB bellek gibi çıkarılabilir aygıtlar ise kök dizin içindeki media dizini içinde yer alır.

Windows'ta olduğu gibi Pardus'da da normal ayarlar ile göremediğimiz gizli dosyalar vardır. Pardus'ta gizli dosyaları görüntülemek için Dolphin veya Konqueror dosya yöneticisinde Görünüm > Gizli Dosyaları Göster yolu izlenir. Ayrıca Pardus'ta Windows'tan farklı olarak gizli dosyaların isimlerinin başında nokta bulunmaktadır.

Linux'ta dosya sistemi hiyerarşisi ve çeşitli dizinler hakkında daha fazla bilgi edinmek için NASIL:Dosyalar ve dizinler maddesine bakınız.

Aygıt Yöneticisi

Windows'taki Aygıt Yöneticisi'nin Linux'ta tam bir karşılığı yoktur. Ancak bir KDE uygulaması olan KDE Bilgi Merkezi tüm donanımları ve sistem kaynaklarını derli toplu şekilde görmenizi sağlayan bir uygulama olarak kullanılabilir.

Windows'taki aygıt yöneticisi aynı zamanda aygıt sürücülerinin yüklenmesi için de kullanılmaktadır ancak Linux'ta aygıt sürücülerinin çalışma ve kurulma yöntemleri farklı olduğundan Linux'ta böyle bir görsel arabirim bulunmamaktadır. Aygıt sürücülerinin yüklenilmesi ile ilgili olarak Donanım tanıtma başlığına bakabilirsiniz.

Sistem Geri Yükleme

Windows'daki Sistem Geri Yükleme özellğinin Pardus'ta tam bir karşılığı yoktur. Bunun en önemli nedeni Linux sistemlerde Windows'ta olduğu gibi tüm sistem ayarlarının tutulduğu bir Registry dosyasının olmamasıdır. Linux sisteminde her yazılımın kendine has ayar dosyaları farklı yapılarda ve düz metin dosyası biçiminde /etc dizininde bulunur. Kullanıcılara özel ayarlar da her bir kullanıcının ev dizini içerisindeki gizli dosya ve dizinler içerisinde kayıtlıdır.

Ancak Windows'un Sistem Geri Yükleme özelliğine benzer şekilde Pardus'un kendine özgü Geçmiş Yöneticisi vardır. Geçmiş Yöneticisi sayesinde Pardus paket yönetim sisteminde (PİSİ) kurulup kaldırılan programların kaydı tutulmakta ve eski bir tarihe dönme imkanı vermektedir. Programa Pardus > Sistem > Geçmiş Yöneticisi yolu üzerinden ulaşabilirsiniz.


Sanal Bellek: Takas Alanı


Windows'daki sanal bellek özelliğinin Pardus'daki karşılığı Takas dosyası kullanıma özelliğidir. Bu özellik Linux sistemlerde Windows sistemlerden çok önce kullanılmaya başlanmış bir özelliktir. Pardus kurulumu sırasında takas alanı için ayrı bir disk bölümünün kullanılması sağlanabilir, eğer ayrı bir bölüm belirtilmezse kurulum yapılan disk bölümünde bir dosya olarak oluşturulacaktır. Ancak henüz kurulumdan sonra takas bölümünün yönetimi için bir grafik arayüz bulunmamaktadır.

Takas alanı ihtiyacı RAM bellek boyutu ile doğrudan bağlantılıdır, konuyla ilgili ayrıntlı bilgi için Özgürlükİçin.com 'daki Pardus Ram'ı Nasıl Kullanıyor sayfasına bakınız.

Disk Denetimi

Windows'taki disk hata denetimi uygulamasının Pardus'taki karşılığı fsck komutudur ancak bu işlev için bir grafik arayüz henüz bulunmamaktadır ve sadece Ext biçimli disk bölümleri için kullanılabilir. Pardus öntanımlı olarak ext dosyalama biçimini kullanmaktadır, kullanıcı önyükleme menüsündeki "F3-Diski Kurtar" seçeneği ile açılış yaparak Pardus kurulu olan bölümün açılış sırasında denetlenmesini sağlayabilir.

Ancak Windows tarafından öntanımlı olarak kullanılan NTFS biçimli bölümler tüm özellikleriyle desteklenmediğinden otomatik denetleme yapılmamaktadır. Hatta bu biçimdeki bölümlerde bir tutarsızlık tespit edildiğinde verilerin güvenliği için erişime izin verilmez. Bu konuda NTFS bölümlere erişim sorunları başlığını incelemelisiniz.

Disk Yönetimi: KDE Disk Bölümü Yöneticisi

Windows'daki disk yönetimi aracının Pardus'daki KDE Disk Bölümü Yöneticisi uygulamasıdır.

Windows, disk bölümlerinin hepsinin açılışta otomatik olarak kullanılmasını sağlamaktadır. Pardus'ta ise bu durum seçimliktir, istenirse bazı disk bölümleri kullanıcı ilek erişimi sağlayana kadar çalştırılmaz. Bu seçenekler Disk Yöneticisi aracı ile ayarlanmaktadır. Daha geniş bilgi için disk bölümlerini bağlama konusuna bakınız.

Disk yönetimi için ayrıca Paket Yöneticisi aracılığıyla GParted uygulamasını kurup kullanabilirsiniz.

Disk Birleştirme

Windows'taki disk birleştirme uygulamasının Pardus'ta bir karşılığı bulunmamaktadır, çünkü buna gerek yoktur. Pardus öntanımlı olarak ext dosyalama biçimini kullanmaktadır, bu bölümlerdeki dosyalar Windows'ta kullanılan NTFS veya FAT gibi biçimlerden farklı bir dağılımla kaydedildiğinden parçalanma daha kayıt sırasında önlenmiş veya en aza indirilmiştir.

Hizmetler: Servis Yöneticisi

Windows'taki hizmetlerin Linux sistemlerdeki karşılığı servislerdir. Pardus'un kendine özgü Servis Yöneticisi aracı ile servislerin çalışması kontrol edilebilirsiniz. Ayrıca Servis Yöneticisi için yazılan Sistem Servisleri programcığı aracılığıyla servisleri masaüstünden hızlıca kontrol edebilirsiniz.

Sistem Yöneticisi (Administrator): Root kullanıcısı

Windows'taki sistem yöneticisi Administrator'un Linux'daki karşılığı Root kullanıcısıdır. Ancak Linux'un yetkilendirme sistemi farklı olduğundan root kullanıcısı ile diğer kullanıcılar arasındaki yetki farkı Windows'dakinden daha büyüktür.

Linux sistemi, esinlendiği Unix gibi çok kullanıcılı bir sistem olarak geliştirilmiştir. Bir Linux, aynı anda yüzlerce kullanıcı tarafından kullanılabilir ve bu kullanıcıların hiçbirisi bir diğerinin belge ve ayarlarına ulaşamadığı gibi hiçbir sistem kaynağına da izinsiz erişemez. Çünkü program ekleme/kaldırma, ağ bağlantısı kurma/ bağlantıyı kesme, disk bölümlerini bağlama gibi sistem ayarlarındaki her türlü değişiklik tüm kullanıcıları etkileyecektir. Bu nedenle sisteme sınırsız erişim hakkı olan tek kullanıcı root kullanıcısıdır.

Masaüstü Linux sistemler her ne kadar bu kadar çok kullanıcıyı hedeflemiyor ve bu imkanları pek kullanmıyor olsa da güvenlik açısından bu erişim güvenlik politikası aynen uygulanmaktadır.

Pardus kurulumu sırasında kullanıcıya sorulan Yönetici Parolası, root kullanıcısına ait paroladır ve asla unutulmamalıdır.

Pardus'ta yetkili kullanıcı hakları elde etmek için oturumun (root) olarak açılmasına gerek yoktur. Zaten root olarak oturumun açılması, bazı sakıncalar barındırıyor olması nedeniyle varsayılan olarak engellenmiştir. Bu yüzden root hakları gerektiren bir işlemi gerçekleştirmek için sistem root olarak açılmaz bunun yerine geçici olarak root hakları elde edilir. Bunun için root parolasını biliyor olmanız yeterlidir. Ayrıntılı bilgi için Root hakları elde etmek maddesine bakınız.
 

Vicarious

Forum Ustası
Dosya uzantıları

Windows'ta standart olarak bir dosya uzantısı en fazla üç karakterdir. Pardus'ta ise böyle bir kısıtlama yoktur.

Windows'tan alışılagelen uzantılara sahip ses dosyalarını (MP3, WMA gibi) , video (MPEG, AVI gibi), resim (BMP, PNG gibi), ofis (DOC, XLS gibi), arşivleme (ZIP, RAR gibi) ve diğer dosya biçimlerini Pardus'ta kullanmaya devam edebilirsiniz.

Ofis dosyalarının uzantılarını biraz detaylandırmak gerekir. Microsoft Office ile oluşturulan (.doc, .docx, .xls, .xlsx, .ppt, .pptx, .pps, .ppsx) dosyaları Pardus'ta OpenOffice.org ile açabilir, düzenleyebilir yine aynı biçimlerde kayıt yapabilirsiniz. OpenOffice.org uygulamaları asıl olarak OpenDocument adı verilen, kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşan özgür dosya standardını kullanmaktadır. Bunlar;

Kod:
OpenOffice.org Writer  : .odt - (Microsoft Word biçimleri olan  .doc ve .docx'in karşılığı)
OpenOffice.org Calc    : .ods - (Microsoft Excel biçimleri olan .xls ve .xlsx'in karşılığı)
OpenOffice.org Impress : .odp - (Microsoft PowerPoint biçimleri olan .ppt, .pps, .pptx, .ppsx'in karşılığı)
OpenOffice.org Base    : .odb - (Microsoft Access biçimleri olan .mdb ve .mdpx'in karşılığı)
OpenOffice.org ile Microsoft Office dosyaları açıp kullanabilirsiniz ancak Microsoft Office'in 2007 SP2 öncesindeki sürümleri, OpenOffice'in kullandığı OpenDocument biçimini desteklememektedir. Eğer OpenOffice'de hazırladığınız belgeleri Microsoft Office'in 2007 SP2 öncesindeki sürümlerinde açmanız gerekiyorsa çalışmalarınızı OpenOffice'de Microsoft Office biçimlerinde (.doc, .xls, .ppt gibi) kaydetmeniz gerekmektedir.

Önyükleme sistemi (GRUB)
Pardus kurulumunda, Öyükleyici seçimi ile ilgili ekran


İşletim sistemlerini başlatmak için kullanılan küçük programlara Önyükleyici denilmektedir. Bu programlar bilgisayar açıldığında işletim sisteminden önce çalıştırılarak ayarlandığı şekilde bir menü görüntüleyerek seçilen işletim sistemini açmaya çalışır. Eğer bir bilgisayara birden çok sayıda işletim sistemi kurulacaksa (Windows ve Pardus gibi) önyükleme yazılımının uygun şekilde ayarlanması gerekmektedir. Önyükleyici seçimi ile ilgili gerekli ayarlama, Pardus kurulumunun resimde görülen aşamasında yapılmaktadır. Konu ile ilgili geniş bilgi almak için Önyükleme sistemi sayfasına bakınız.

Pardus, diğer pek çok Linux dağıtımında da kullanılan GRUB adı verilen bir önyükleme yazılımı kullanmaktadır. Grub menüsü ayarlarını değiştirmek için Açılış Yöneticisi uygulamasını kullanabilirsiniz.

Komutlar ve konsol kullanımı

Pardus'ta günlük kullanım için komutlar ve konsol uygulamalarının kullanılmasına ve bilinmesine gerek yoktur. Ancak aşağıdaki gibi bazı durumlarda konsol uygulamaları tercih edilebilir ya da ihtyaç duyulabilir;

* Grafik arabirimden pek çok yeri tıklayarak yapılabilecek bir işlemin belki tek bir komutu çalıştırmakla yapılabilecek olması
* Yazılımlarda oluşan bazı hataların tespiti
* Henüz grafik arabirimde yönetim arayüzü bulunmayan işlevler ve ayarlamalar
* Bazı teknik bilgilerin öğrenilmesi

Konsol kullanımı için KDE masaüstünde Konsole uygulamasını kullanabilirsiniz. Bazı konsol komutları ve uygulamaları ile ilgili olarak Konsol Komutları başlığını inceleyebilirsiniz.

Windows'ta kullanılan bazı programların Pardus eşdeğerleri nelerdir?

Windows'ta kullandığımız birçok programın Pardus'ta büyük ihtimalle bir veya daha çok karşılığı vardır. En belirginlerini yazacak olursak;

 
- Yönetici düzenlemesi: :

agres1f16

Banned
Sırf güvenlik mevzusundan dolayı linux kurmak istiyorum ancak benim vazgeçemediğim bi kaç oyun ve program var bunları çalıştırırken sorun yaşarmıyım
oyunlar pes knight online lineage2
programlar msnger ventrilo mumble photshop friend11 ve corel bunlar bana problem çıkartırmı
 

Vicarious

Forum Ustası
Sırf güvenlik mevzusundan dolayı linux kurmak istiyorum ancak benim vazgeçemediğim bi kaç oyun ve program var bunları çalıştırırken sorun yaşarmıyım
oyunlar pes knight online lineage2
programlar msnger ventrilo mumble photshop friend11 ve corel bunlar bana problem çıkartırmı
Pes oynunu çalıştırabilirsiniz belki.. Bunun için playonlinux programı işinize yarayabilir...
Knight online sanırım şuan için çalışmıyor yine Wine programını kurarak deniyebilirsiniz.
Knightonline private serverlar çalışmaktadır..

Msn olarak Kmess
ventrilo = skype
mumble = teamspeak
photshop = gimp
friend11 bune? anlamadım :D
corel = gimp


bende linux yada diger linux tipi programlar kulanmak istiyorum..ama bir türlü tam olarak gurup da böyle zevkle kulanamadim..biktim bu windows dan...
http://www.wardom.org/pardus-2009-2-nasil-kurulur-t440164.html
bu konudaki 11 ve 12. resime bakın..
O zaman GRUB olayını halledersiniz..
http://www.wardom.org/showthread.php?t=421927&highlight=partition+magic
bu konudaki programı kullanıp windowsunuzda 10gb yer açın..
Daha sonra pardus cd sini takıp restart atın..
Boot ettikten sonra cd okur..
Dediğim gibi 11. ve 12. resime dikkatli bakın..
Daha sonra 10gb lık yeri seçip kurun.
Bilgisayarınız açıldığında GRUB çıkar..
Windows mu Pardus mu diye ;)
 

agres1f16

Banned
Pes oynunu çalıştırabilirsiniz belki.. Bunun için playonlinux programı işinize yarayabilir...
Knight online sanırım şuan için çalışmıyor yine Wine programını kurarak deniyebilirsiniz.
Knightonline private serverlar çalışmaktadır..

Msn olarak Kmess
ventrilo = skype
mumble = teamspeak
photshop = gimp
friend11 bune? anlamadım :D
corel = gimp
^^ Kardeşim friend deilmiş freehand11 miş ben böyle anladım ondan friend yazdım :D
 

OSMANLI TIM

Forum Kalfası
gerçekten çok değerli bilgiler vermişin arkadaşım
eline sağlık
Windows un zaten cıvığı çıkmıştı
Linux ta en sevdiğim özellik virus un bulaşmaması
Bu zamana kadar kullanmadım Linux acaba Linux windows 7 gibi ağır bi sistem istiyormu
Bilgisayarımın özellikleri gayet iyi olmasına rağmen kasıntılar başgösteriyor
 

Vicarious

Forum Ustası
Pardus 2009'u ortalama bir donanımda çalıştırabilirsiniz. Yüksek performans için en az 512 MB RAM (bellek) ve 1400 MHz işlemci öneriyoruz. Pardus 2009 için asgari ve tavsiye edilen donanım gereksinimleri aşağıdadır:

* 256 MB bellek (1GB ve üzeri tavsiye edilir)
* 1000 MHz Intel ya da AMD işlemci (1.4 GHz ve üstü tavsiye edilir)
* En az 4 GB boş disk alanı (10 GB tavsiye edilir)


Çok kasma mevcutsa KDE nin efektlerini kaldırabilirsiniz..
Sistem ayarlarından > Masaüstüne girin..
masaüstü efektlerini kaldır deyin
Uygula deyip çıkın..

Hala kasma mevcut ise..
XFCE kullanabilirsiniz..

http://www.wardom.org/showthread.php?t=443216&highlight=xfce

Bu konuyu inceleyebilirsiniz..

Böyle bir hız hiç bir yerde göremezsiniz..

Benim diğer PC ye kurmuştum 512 RAM uçtu bilgisayar ;)
Xp den daha hızlı çalıştı diyebilirim..
 
Üst